Chlamydia ni ugonjwa wa maambukizi ya zinaa (Sexually Transmitted Infection – STI) unaosababishwa na bakteria anayeitwa Chlamydia trachomatis.Ni mojawapo ya maambukizi ya zinaa yanayoweza kumpata mwanamke au mwanaume. Changamoto kubwa ya ugonjwa huu ni kwamba watu wengi wanaweza kuwa nao bila kuonyesha dalili zozote.Mtu anaweza kuwa na maambukizi kwa muda bila kujua, huku akiendelea kumuambukiza mwenza wake.Habari njema ni kwamba Chlamydia inatibika na kupona kabisa kwa kutumia dawa sahihi za antibiotiki.
Ugonjwa huu huambukizwa kupitia:
Chlamydia haiambukizwi kwa:
Wanawake wengi wenye Chlamydia hawana dalili. Dalili zinapotokea zinaweza kujumuisha:
Tahadhari: Dalili hizi zinaweza pia kusababishwa na magonjwa mengine kama Gonorrhea, PID au maambukizi mengine ya uke. Ni muhimu kufanya vipimo ili kubaini chanzo.
Kwa wanaume, dalili zinazoweza kujitokeza ni:
Baadhi ya wanaume hawapati dalili kabisa.
Chlamydia isipotambuliwa na kutibiwa mapema inaweza kusababisha matatizo makubwa.
Mama mwenye Chlamydia anaweza kumuambukiza mtoto wakati wa kujifungua. Mtoto anaweza kupata:
Ndiyo maana uchunguzi na matibabu wakati wa ujauzito ni muhimu.
Chlamydia haiwezi kuthibitishwa kwa kuangalia dalili pekee.Kipimo kinachopendekezwa zaidi ni:NAAT – Nucleic Acid Amplification TestKipimo hiki hutambua vinasaba vya bakteria Chlamydia trachomatis kwenye sampuli ya mgonjwa.
| Mgonjwa | Sampuli |
|---|---|
| Mwanamke | Vaginal swab |
| Mwanamke | Cervical swab |
| Mwanaume | First-catch urine |
| Mwanaume | Urethral swab |
| Maambukizi ya njia ya haja kubwa | Rectal swab |
| Maambukizi ya koo | Throat swab |
Aina ya sampuli hutegemea eneo linaloshukiwa kuwa na maambukizi na aina ya kipimo kilichothibitishwa kutumika na maabara.Kumbuka: Kipimo cha kawaida cha mkojo (Urine Routine Examination) pekee hakiwezi kuthibitisha Chlamydia.
Chlamydia inatibika kwa kutumia antibiotiki zilizoelekezwa na mtaalamu wa afya.Dawa zinazotumika katika miongozo ya matibabu ni pamoja na:
Kwa maambukizi yasiyo na matatizo, Doxycycline ndiyo tiba inayopendekezwa kwa watu wazima wengi wasio wajawazito katika mwongozo wa CDC.Matibabu hutofautiana kulingana na:
Usinunue au kutumia antibiotiki bila ushauri wa mtaalamu wa afya. Wanawake wajawazito wanahitaji uchaguzi maalumu wa dawa.
NDIYO.Mtu akigundulika kuwa na Chlamydia, mwenza wake wa ngono anapaswa kufanyiwa tathmini, kupimwa na kutibiwa inapohitajika.Hata kama mwenza hana dalili, bado anaweza kuwa na maambukizi.Ikiwa mmoja anatibiwa na mwingine hatibiwi, kuna uwezekano wa kuambukizana tena (Reinfection).Ni muhimu:
Unaweza kupunguza hatari ya kupata Chlamydia kwa:
Hakuna chanjo ya kuzuia Chlamydia kwa sasa.
Ndiyo, uchunguzi wa kurudia ni muhimu ili kubaini maambukizi mapya.Kwa watu wengi waliotibiwa na wasio wajawazito, inashauriwa kurudia kipimo baada ya takribani miezi 3.Kwa wajawazito, kipimo cha kuthibitisha kupona (Test of Cure) kinapendekezwa takribani wiki 4 baada ya kukamilisha matibabu, pamoja na kurudia uchunguzi baada ya miezi 3.
Magonjwa haya yanaweza kufanana kwa dalili, hasa maumivu wakati wa kukojoa.
| Dalili | Chlamydia | Gonorrhea | UTI |
|---|---|---|---|
| Maumivu wakati wa kukojoa | Ndiyo | Ndiyo | Ndiyo |
| Uchafu kwenye uume | Unaweza kuwepo | Unaweza kuwepo | Si kawaida |
| Uchafu ukeni | Unaweza kuwepo | Unaweza kuwepo | Si dalili kuu |
| Maumivu ya nyonga | Yanaweza kuwepo | Yanaweza kuwepo | Yanaweza kuwepo |
| Maambukizi ya zinaa | Ndiyo | Ndiyo | Kwa kawaida hapana |
Usitumie dalili pekee kujitambua. Vipimo sahihi vinahitajika ili kutofautisha magonjwa haya.
Swali: Je, mtu anaweza kuwa na Chlamydia bila dalili?Ndiyo. Watu wengi hawana dalili lakini bado wanaweza kuambukiza wengine.Swali: Je, Chlamydia inatibika kabisa?Ndiyo. Inatibika kwa antibiotiki sahihi. Hata hivyo, mtu anaweza kupata maambukizi tena baada ya kupona.Swali: Je, Chlamydia inaweza kusababisha ugumba?Ndiyo. Isipotibiwa, hasa kwa wanawake, inaweza kusababisha PID na kuharibu mirija ya uzazi, na hivyo kuongeza hatari ya ugumba.Swali: Je, mwanamke anaweza kuwa na Chlamydia bila uchafu ukeni?Ndiyo. Kutokuwa na uchafu au dalili nyingine hakumaanishi kwamba hana maambukizi.Swali: Je, mtu akipona anaweza kuambukizwa tena?Ndiyo. Hakuna kinga ya kudumu baada ya matibabu.Swali: Je, Chlamydia inaweza kuambatana na Gonorrhea?Ndiyo. Mtu anaweza kuwa na maambukizi yote mawili kwa wakati mmoja. Ndiyo maana vipimo vya magonjwa yote mawili vinaweza kupendekezwa.
USISUBIRI DALILI NDIPO UPIME!Chlamydia inaweza kuwepo mwilini bila dalili na kusababisha madhara ya muda mrefu ikiwa haitatibiwa.Kujua hali yako mapema kunakusaidia kupata matibabu na kulinda afya yako pamoja na mwenza wako.
Afya yako ni kipaumbele chetu.Tunatoa elimu kuhusu afya na huduma za uchunguzi wa magonjwa mbalimbali.Kwa ushauri kuhusu vipimo vya maambukizi ya zinaa, wasiliana na wataalamu wa afya au tembelea kituo cha afya kinachotoa huduma hizo.Huduma za afya kwa usiri, heshima na weledi.Chanzo cha taarifa:
Taarifa hii ni kwa ajili ya elimu ya afya na haichukui nafasi ya uchunguzi, ushauri au matibabu kutoka kwa mtaalamu wa afya.