Helicobacter pylori (H. pylori) ni aina ya bakteria anayeweza kuishi kwenye utando wa ndani wa tumbo. Maambukizi haya ni ya kawaida katika sehemu nyingi za dunia na yanaweza kusababisha uvimbe wa tumbo (gastritis), vidonda vya tumbo au sehemu ya mwanzo ya utumbo mwembamba (peptic ulcers).Watu wengi wenye H. pylori hawana dalili, hivyo vipimo sahihi vinaweza kusaidia kutambua maambukizi pale vinapohitajika.
Njia kamili za maambukizi hazijaeleweka kikamilifu, lakini bakteria huyu anaweza kusambaa kupitia njia zinazohusisha uchafuzi wa kinyesi, chakula au maji, pamoja na mawasiliano ya karibu katika mazingira yenye usafi usiotosheleza.Kuzingatia usafi wa mikono, kutumia maji salama na kuzingatia usalama wa chakula husaidia kupunguza hatari ya maambukizi.
Baadhi ya watu wanaweza kupata:
Dalili hizi zinaweza kusababishwa na magonjwa mengine pia. Haziwezi kuthibitisha H. pylori bila tathmini inayofaa.Dalili za hatari: Kutapika damu, kupata choo cheusi kama lami, kizunguzungu kikali au maumivu makali ya tumbo kunahitaji huduma ya haraka hospitalini.
Kuna vipimo mbalimbali vinavyoweza kutumika kutambua maambukizi:
Kipimo hiki hutafuta viashiria vya bakteria kwenye kinyesi. Kinaweza kutumika kutambua maambukizi yanayoendelea na kuthibitisha kama matibabu yamefanikiwa.
Mgonjwa hupatiwa maandalizi maalumu na kutoa sampuli ya pumzi. Kipimo hutambua shughuli zinazohusiana na bakteria wa H. pylori. Ni njia inayotumika sana kutambua maambukizi yanayoendelea na kufuatilia matibabu.
Hutafuta kingamwili dhidi ya H. pylori. Hata hivyo, kingamwili zinaweza kubaki baada ya maambukizi kuisha; kwa hiyo kipimo hiki hakiwezi kutofautisha kwa uhakika maambukizi ya sasa na yaliyopita.
Katika hali maalumu, daktari anaweza kupendekeza endoscopy na kuchukua sampuli ndogo ya tishu ya tumbo kwa uchunguzi.
Daktari anaweza kupendekeza kipimo kwa watu wenye dalili zinazofanana na vidonda vya tumbo au dyspepsia, historia ya vidonda vya tumbo, au sababu nyingine za kitabibu zinazohitaji uchunguzi.Si kila mtu mwenye gesi au maumivu ya tumbo anahitaji kipimo cha H. pylori. Uamuzi hutegemea dalili, umri, historia ya mgonjwa na tathmini ya mtaalamu wa afya.
Baadhi ya dawa, hasa antibiotics, bismuth na dawa zinazopunguza asidi ya tumbo kama proton pump inhibitors (PPIs), zinaweza kuathiri matokeo ya stool antigen na urea breath test.Fuata maelekezo ya maabara au daktari kuhusu maandalizi kabla ya kupima. Usiache dawa ulizoandikiwa bila ushauri wa mtaalamu wa afya.
Matibabu kwa kawaida huhusisha mchanganyiko wa dawa za kupunguza asidi ya tumbo na antibiotics zinazochaguliwa na daktari kulingana na miongozo ya eneo husika, historia ya matumizi ya antibiotics na uwezekano wa usugu wa bakteria.Usijitibu kwa kutumia antibiotic moja au kununua dawa bila ushauri wa kitaalamu. Kukamilisha tiba kama ulivyoelekezwa ni muhimu.Baada ya matibabu, kipimo cha kuthibitisha kuondoka kwa maambukizi hupendekezwa kwa wakati unaofaa. Kwa kawaida, kipimo hufanywa angalau wiki nne baada ya kumaliza antibiotics; PPI pia inaweza kuhitaji kusimamishwa kwa muda kabla ya kipimo kwa maelekezo ya daktari.
AFYA CARE DIAGNOSTIC LABORATORY, Tabora, inalenga kusaidia jamii kupata taarifa sahihi kuhusu vipimo vya afya na umuhimu wa uchunguzi wa maabara.Kwa maelezo kuhusu upatikanaji wa kipimo cha H. pylori na maandalizi yake, wasiliana nasi kabla ya kufika.AFYA CARE DIAGNOSTIC LABORATORY
Tabora, Tanzania
Tovuti: www.afyalab.org
Barua pepe: info@afyalab.orgDokezo: Makala hii ni kwa elimu ya afya pekee na haichukui nafasi ya uchunguzi, ushauri au matibabu kutoka kwa mtaalamu wa afya.