Malaria ni ugonjwa unaosababishwa na vimelea vya Plasmodium vinavyoenezwa kwa kuumwa na mbu jike wa aina ya Anopheles aliyeambukizwa.Dalili zake zinaweza kujumuisha homa, baridi, maumivu ya kichwa, uchovu, maumivu ya misuli na kutapika. Dalili hizi zinaweza pia kusababishwa na magonjwa mengine.Kwa hiyo, uchunguzi wa maabara ni muhimu ili kusaidia kuthibitisha malaria na kuelekeza matibabu yanayofaa.Shirika la Afya Duniani linapendekeza wagonjwa wanaoshukiwa kuwa na malaria wapimwe kwa microscopy au rapid diagnostic test kabla ya kupewa matibabu ya malaria, pale huduma hizo zinapopatikana. (who.int)
Kipimo hiki hutumia sampuli ya damu inayowekwa kwenye slide, kukaushwa na kuchakatwa kwa utaratibu unaofaa, kisha kuchunguzwa kwa hadubini.
Thick film hutumika hasa kutafuta vimelea vya malaria kwenye sampuli ya damu. Inaweza kusaidia kugundua maambukizi hata pale ambapo idadi ya vimelea ni ndogo, kutegemea ubora wa sampuli na uchunguzi.
Thin film husaidia kutambua aina ya vimelea na kutathmini sifa zao za kimaumbile. Inaweza pia kusaidia katika tathmini ya wingi wa vimelea kulingana na utaratibu wa maabara.
Matokeo hutegemea ubora wa sampuli, utayarishaji wa slide, staining na uzoefu wa mchunguzi.
mRDT ni kipimo cha haraka kinachotafuta antijeni maalumu zinazohusiana na vimelea vya malaria kwenye damu.Faida zake ni:
Hata hivyo, mRDT nyingi haziwezi kutambua parasite density kwa namna inayofanywa na microscopy. Matokeo yanaweza pia kuathiriwa na aina ya kifaa, antijeni inayotafutwa na mazingira ya kipimo.
| Kipengele | Blood slide | mRDT |
|---|---|---|
| Mbinu | Uchunguzi wa hadubini | Kugundua antijeni |
| Muda wa majibu | Hutegemea maandalizi na uchunguzi | Kwa kawaida ni mfupi |
| Kutambua aina ya vimelea | Inaweza kusaidia | Hutegemea aina ya kifaa |
| Kutathmini parasite density | Inawezekana kwa mbinu inayofaa | Kwa kawaida haiwezekani |
| Ujuzi unaohitajika | Mafunzo ya microscopy | Mafunzo ya matumizi na tafsiri ya kifaa |
Positive: Huonyesha kuwa kipimo kimegundua vimelea au antijeni ya malaria, kulingana na aina ya kipimo. Matokeo yanapaswa kutafsiriwa pamoja na hali ya mgonjwa.Negative: Huonyesha kuwa kipimo hakikugundua viashiria vinavyotafutwa. Hata hivyo, ikiwa dalili zinaendelea au hali ya mgonjwa ni mbaya, tathmini zaidi inaweza kuhitajika.Kwa mRDT, antijeni fulani zinaweza kubaki baada ya maambukizi kutibiwa, hivyo matokeo chanya hayamaanishi kila wakati kuwa kuna maambukizi hai yanayohitaji tiba mpya.
Homa inaweza kutokana na malaria au magonjwa mengine kama maambukizi ya njia ya mkojo, pneumonia na maambukizi mengine ya virusi au bakteria.Upimaji husaidia mtoa huduma kuchagua matibabu yanayofaa na kutafuta sababu nyingine ikiwa malaria haijathibitishwa.
Tafuta huduma ya dharura ikiwa mgonjwa ana:
Watoto wadogo na wajawazito wanahitaji uangalizi wa haraka pale malaria inaposhukiwa.
Blood slide na mRDT ni vipimo muhimu vya malaria, lakini vina sifa na mapungufu tofauti. Uchaguzi wa kipimo na tafsiri ya matokeo vinapaswa kuzingatia hali ya mgonjwa na ubora wa huduma ya maabara.AFYA CARE DIAGNOSTIC LABORATORY inahimiza upimaji sahihi wa malaria na kutafuta huduma za afya mapema.