13 Oct
13Oct

Utangulizi

Kisukari (diabetes mellitus) ni ugonjwa unaohusiana na kiwango cha sukari kwenye damu kuwa juu kuliko kawaida. Hali hii hutokea pale mwili unaposhindwa kuzalisha insulini ya kutosha au kuitumia insulini ipasavyo.Kisukari kinaweza kuathiri macho, figo, mishipa ya fahamu, moyo na mishipa ya damu. Hata hivyo, uchunguzi wa mapema na udhibiti mzuri unaweza kusaidia kupunguza hatari ya madhara haya.

1. Aina kuu za vipimo vya kisukari

A. Fasting Blood Glucose (FBG/FPG)

Hiki ni kipimo cha sukari kwenye damu baada ya kutokula au kunywa kitu chenye kalori kwa angalau saa nane, isipokuwa maji ya kawaida.Kwa watu wazima wasio wajawazito, viwango vinavyotumika sana ni:

  • Chini ya 5.6 mmol/L: Kawaida kwa vigezo vinavyotumiwa na baadhi ya miongozo.
  • 5.6–6.9 mmol/L: Kiwango kinachoweza kuashiria prediabetes kwa vigezo vya ADA; WHO hutumia kiwango cha chini cha 6.1 mmol/L kwa impaired fasting glucose.
  • 7.0 mmol/L au zaidi: Kiwango kinachokidhi kigezo cha kisukari, lakini uthibitisho unaweza kuhitajika.

Tafsiri inapaswa kufuata mwongozo unaotumika na aina ya sampuli iliyopimwa.

B. Random Blood Glucose (RBG)

Hiki ni kipimo kinachoweza kufanywa wakati wowote bila kuzingatia muda wa mlo wa mwisho.Kiwango cha plasma glucose cha 11.1 mmol/L au zaidi, kikiambatana na dalili za kawaida za kisukari kama kiu nyingi, kukojoa mara kwa mara na kupungua uzito bila sababu, kinaweza kutimiza kigezo cha utambuzi.Matokeo ya RBG yanayotia shaka yanapaswa kutathminiwa na mtoa huduma wa afya.

C. Oral Glucose Tolerance Test (OGTT)

OGTT hupima namna mwili unavyoshughulikia sukari baada ya mtu kunywa kiwango maalumu cha glukosi chini ya utaratibu wa kipimo.Kwa kawaida, kipimo cha saa mbili baada ya kunywa gramu 75 za glukosi hutumika kwa uchunguzi wa watu wazima wasio wajawazito.

  • Chini ya 7.8 mmol/L: Kawaida.
  • 7.8–11.0 mmol/L: Impaired glucose tolerance.
  • 11.1 mmol/L au zaidi: Kiwango kinachokidhi kigezo cha kisukari.

Vigezo vya OGTT katika ujauzito ni tofauti na vinapaswa kufuata mwongozo maalumu wa kisukari cha ujauzito.

D. HbA1c (Glycated Haemoglobin)

HbA1c huonyesha wastani wa kiwango cha sukari kwenye damu katika kipindi cha takribani miezi miwili hadi mitatu iliyopita.Viwango vinavyotumika kwa watu wazima wasio wajawazito ni:

  • Chini ya 5.7%: Kawaida kwa vigezo vya ADA.
  • 5.7–6.4%: Prediabetes kwa vigezo vya ADA.
  • 6.5% au zaidi: Kiwango kinachokidhi kigezo cha kisukari ikiwa kipimo kina ubora unaotakiwa.

Viwango hivi hutegemea mwongozo unaotumika, na uthibitisho unaweza kuhitajika kwa mtu asiye na dalili za wazi. Diabetes JournalsHbA1c inaweza kutafsiriwa kwa tahadhari kwa watu wenye aina fulani za upungufu wa damu, hemoglobin variants, ujauzito au hali nyingine zinazoathiri kipimo.

2. Kwa nini upime kisukari?

  • Kutambua kisukari mapema.
  • Kufuatilia udhibiti wa sukari kwa watu wenye kisukari.
  • Kutathmini watu wenye vihatarishi kama uzito mkubwa, historia ya familia au shinikizo la damu.
  • Kusaidia kupunguza hatari ya matatizo ya muda mrefu.
  • Kusaidia mtoa huduma kufanya maamuzi ya matibabu.

3. Dalili zinazoweza kuashiria kisukari

  • Kiu kupita kiasi.
  • Kukojoa mara kwa mara.
  • Njaa nyingi.
  • Kupungua uzito bila sababu.
  • Uchovu wa mara kwa mara.
  • Kuona ukungu.
  • Vidonda kuchelewa kupona.

Baadhi ya watu hawana dalili mwanzoni, hivyo uchunguzi unaweza kuwa muhimu hata kama mtu anajisikia vizuri.

4. Maandalizi kabla ya kipimo

Kwa FBG, fuata maelekezo ya kufunga kula kwa angalau saa nane. Kwa OGTT, maabara au mtoa huduma atatoa maelekezo kuhusu maandalizi na muda wa kipimo.HbA1c kwa kawaida haihitaji kufunga kula.Usiache dawa ulizoandikiwa bila maelekezo ya mtoa huduma wa afya.

Hitimisho

FBG, RBG, OGTT na HbA1c ni vipimo muhimu katika uchunguzi na ufuatiliaji wa kisukari. Kila kipimo kina matumizi yake, na uchaguzi wake hutegemea hali ya mgonjwa.AFYA CARE DIAGNOSTIC LABORATORY inahimiza jamii kufanya uchunguzi wa afya kulingana na vihatarishi na ushauri wa wataalamu.

Comments
* The email will not be published on the website.