Homoni ni kemikali zinazosaidia kudhibiti mzunguko wa hedhi, utoaji wa yai, uwezo wa kupata ujauzito na mabadiliko mbalimbali ya mwili wa mwanamke.Vipimo vya homoni za uzazi husaidia kuchunguza sababu zinazoweza kuhusishwa na hedhi kutokuwa kawaida, changamoto za kupata ujauzito, kukoma hedhi mapema au dalili nyingine zinazohitaji tathmini ya homoni.Vipimo vinavyoweza kuombwa ni FSH, LH, estradiol, progesterone, prolactin, AMH na TSH. Si kila mwanamke anahitaji vipimo vyote; uchaguzi hutegemea dalili, umri, historia ya afya na lengo la uchunguzi.
FSH husaidia ukuaji wa vifuko vya mayai kwenye ovari. Kipimo hiki kinaweza kusaidia kutathmini baadhi ya matatizo ya mzunguko wa hedhi, utendaji wa ovari na hali zinazohusiana na kukoma hedhi.
LH huchangia katika utoaji wa yai kutoka kwenye ovari (ovulation). Kipimo hiki kinaweza kusaidia kutathmini matatizo ya ovulation na baadhi ya changamoto za uzazi.
Estradiol ni aina muhimu ya homoni ya estrogen. Huchangia ukuaji wa ukuta wa mfuko wa uzazi na udhibiti wa mzunguko wa hedhi.Kipimo hiki kinaweza kuombwa katika tathmini ya utendaji wa ovari, matatizo ya hedhi au ufuatiliaji wa baadhi ya matibabu ya uzazi.
Progesterone husaidia kuandaa na kudumisha mazingira ya mfuko wa uzazi baada ya ovulation.Kipimo hiki kinaweza kusaidia kutathmini kama ovulation imetokea. Muda wa kupima ni muhimu; mara nyingi hupimwa takribani siku saba kabla ya hedhi inayotarajiwa, badala ya kutumia siku ya 21 kwa kila mwanamke.
Prolactin huzalishwa na tezi ya pituitari. Kiwango chake kinapokuwa juu bila sababu inayotarajiwa, kinaweza kuhusishwa na kukosa hedhi, kutotoa yai au kutoka maziwa kwenye matiti bila kunyonyesha.Matokeo yasiyo ya kawaida yanaweza kuhitaji kurudiwa na kuchunguzwa sababu zinazoweza kuchangia, ikiwemo dawa fulani.
AMH husaidia kutoa makadirio ya akiba ya vifuko vya mayai kwenye ovari (ovarian reserve).Kipimo hiki hutumika katika baadhi ya tathmini za uzazi na kupanga matibabu ya kusaidia kupata ujauzito. AMH pekee haiwezi kuthibitisha kama mwanamke anaweza kupata ujauzito au la.
TSH hutathmini udhibiti wa tezi ya thyroid, ambayo husaidia kudhibiti shughuli mbalimbali za mwili.Matatizo ya thyroid yanaweza kuathiri mzunguko wa hedhi na uwezo wa kupata ujauzito. Ikiwa inahitajika, daktari anaweza kuagiza kipimo cha Free T4 pamoja na TSH.
Mwanamke anaweza kuhitaji tathmini ya homoni ikiwa ana:
Dalili hizi zinaweza kusababishwa na hali mbalimbali. Mtoa huduma wa afya huchagua vipimo vinavyofaa kulingana na tathmini ya mgonjwa.
Katika uchunguzi wa changamoto za kupata ujauzito, vipimo vya homoni vinaweza kusaidia kutathmini:
Hata hivyo, uzazi wa mwanamke hauamuliwi na homoni pekee. Uchunguzi unaweza pia kuhitaji tathmini ya mwenza, ultrasound na uchunguzi wa mirija ya uzazi au mfuko wa uzazi kulingana na hali husika.
Si kila kipimo kinahitaji kufunga kula.
Matokeo hutafsiriwa kulingana na umri, siku ya mzunguko wa hedhi, hali ya ujauzito, dawa zinazotumika na viwango vya marejeo vya maabara.
Hakuna kipimo kimoja kinachotosha kutambua kila tatizo la uzazi.
Matibabu hutegemea chanzo cha tatizo. Baadhi ya wanawake wanaweza kuhitaji matibabu ya matatizo ya thyroid, prolactin au ovulation, huku wengine wakihitaji uchunguzi wa ziada wa uzazi.Ni muhimu kupata ushauri wa daktari kabla ya kutumia dawa za kuchochea ovulation au homoni nyingine.
Vipimo vya FSH, LH, estradiol, progesterone, prolactin, AMH na TSH vinaweza kusaidia kutathmini mzunguko wa hedhi, utendaji wa ovari na baadhi ya changamoto za uzazi. Uchaguzi na tafsiri ya vipimo hutegemea historia ya afya na tathmini ya mtaalamu.AFYA CARE DIAGNOSTIC LABORATORY inahimiza uchunguzi wa afya unaozingatia usahihi, ubora na usiri wa taarifa za wateja.
Thibitisha upatikanaji wa vipimo vya homoni moja kwa moja na maabara.